img +30 210 64 35 524
info@physiomanual.gr
img Μομφερράτου 131, Γκύζη, Τ.Κ. 114 75, Αθήνα
Avatar
5th Nov

2014

Ο πόνος στη μέση είναι από τα πιο συχνά συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσει κανείς. Τέσσερις στους πέντε ανθρώπους θα εμφανίσουν πόνο στη μέση, σε κάποια στιγμή της ζωής τους. Είναι επίσης από τα πιο κοινά συμπτώματα που οδηγούν στο γιατρό.
Ευτυχώς, ο πόνος στη μέση μπορεί σε μεγάλο βαθμό, να προληφθεί και να αντιμετωπισθεί με απλά μέσα.

 

Πόσο πιθανό είναι να χρειαστώ χειρουργείο για ένα πόνο στη μέση ;
Είναι μικρή η πιθανότητα. Από τους 100 ασθενείς που θα επισκεφθούν ένα γιατρό για ένα πόνο στη μέση, μόνο 5-10 θα χρειαστούν τελικά χειρουργείο και αυτό αφού έχουν εξαντληθεί όλα τα άλλα μέσα (συντηρητική θεραπεία).

Σε τι οφείλεται ο πόνος στη μέση ;
Η μέση (οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης) αποτελείται από οστά (που ονομάζονται σπόνδυλοι), αρθρώσεις, μύες, συνδέσμους και δίσκους. Ο πόνος στη μέση μπορεί να προκληθεί από βλάβη σε ένα ή περισσότερα από αυτά τα στοιχεία. Για παράδειγμα, ο σπασμός στους μύες της μέσης, είναι ένα συχνό αίτιο πόνου στη μέση.

Μπορεί ένας πόνος στη μέση να οφείλεται σε παθήσεις εκτός της σπονδυλικής στήλης ;
Σπανίως ναι. Tέτοιες παθήσεις είναι πχ ο κολικός στα νεφρά, η παγκρεατίτιδα, το ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής, το πεπτικό έλκος, η νόσος Crohn και γενικά οι κολίτιδες, γυναικολογικές φλεγμονές κ.ο.κ.

Εικόνα 1 : Οι νεφροί βρίσκονται δίπλα στη σπονδυλική στήλη. Αυτό εξηγεί γιατί ένας κολικός του νεφρού μπορεί να μοιάζει με την οσφυαλγία.

Τι είναι η ισχιαλγία ;
Ισχιαλγία γενικά ονομάζεται ο πόνος στο πόδι, από πίεση ενός νεύρου στη μέση.

Ο πόνος στο πόδι μπορεί να οφείλεται και σε άλλα αίτια ;
Βεβαίως. Μπορεί να οφείλεται σε αγγειακό πρόβλημα και σε ορθοπαιδικό πρόβλημα πχ πάθηση του ισχίου ή του γόνατος κ.ο.κ. Δείτε την ενότητα πόνος στο πόδι.

Ποιές εκφυλιστικές αλλοιώσεις εμφανίζονται στη μέση, με την πάροδο του χρόνου ;
Το σύνολο των εκφυλιστικών αλλοιώσεων στη μέση, ονομάζεται οσφυϊκή στένωση. Εμφανίζεται σε μεγάλης ηλικίας ανθρώπους. Με την πάροδο του χρόνου, τα στοιχεία που αποτελούν τη μέση (αρθρώσεις, δίσκοι, σύνδεσμοι, οστά) φθείρονται. Η φθορά στους δίσκους έχει ήδη περιγραφεί. Οι αρθρώσεις και οι σύνδεσμοι υπερτρέφονται (μεγαλώνουν). Οι σπόνδυλοι εμφανίζουν τα οστεόφυτα (αυτά που κοινώς ονομάζονται «άλατα»). Όλα αυτά, προκαλούν στένωση του σπονδυλικού σωλήνα, με αποτέλεσμα να πιέζονται τα νεύρα.
Επίσης, με την πάροδο του χρόνου, εμφανίζεται αστάθεια στη μέση. Ως αστάθεια ορίζεται η αδυναμία της σπονδυλικής στήλης να επανέλθει στην ουδέτερη θέση, μετά από μία κίνηση. Η αστάθεια είναι ένα ακόμη αίτιο πόνου στη μέση. Παράδειγμα αστάθειας στη μέση είναι ησπονδυλολίσθηση.

Η οστεοπόρωση μπορεί να είναι αίτιο πόνου στη μέση ;
Μόνο όταν συμβεί ένα κάταγμα. Αυτού του είδους τα κατάγματα λέγονται αυτόματα (δηλ. δεν προκαλούνται από ένα πέσιμο) και μπορεί τα συμπτώματα να μην είναι τόσο θορυβώδη όσο στα “κανονικά” κατάγματα.

Η σκολίωση μπορεί να προκαλέσει πόνο στη μέση ;
Ναι, αλλά όχι πάντα.

Υπάρχουν άλλα, πιο σπάνια αίτια πόνου στη μέση ;
Ο πόνος στη μέση μπορεί πολύ σπάνια, να οφείλεται σε λοίμωξη ή σε όγκο της σπονδυλικής στήλης.

Τι αυξάνει την πιθανότητα να παρουσιάσω σε κάποια στιγμή της ζωής μου πόνο στη μέση ;
• το κάπνισμα
• η παχυσαρκία
• η καθιστική ζωή
• η σωματική εργασία που περιλαμβάνει άρση βάρους.

Πότε πρέπει να επισκεφθώ ένα γιατρό, για τον πόνο στη μέση ; δηλ. πότε ο πόνος στη μέση θεωρείται επικίνδυνος ;
• όταν ο πόνος, εκτός από τη μέση εμφανίζεται και στο πόδι
• όταν το πόδι μουδιάζει ή αρχίζει και παραλύει
• όταν ο πόνος στη μέση παραμένει και το βράδυ, την ώρα του ύπνου, ή και ξυπνάει τον πάσχοντα από τον ύπνο του
• όταν εμφανίζεται πρόβλημα στην ούρηση, την αφόδευση ή και τη σεξουαλική λειτουργία
• όταν συνοδεύεται από πυρετό
• όταν ξεκίνησε με αφορμή ένα πέσιμο ή ένα ατύχημα
• όταν συνοδεύεται από απώλεια σωματικού βάρους
• όταν υπάρχει ιστορικό καρκίνου, οστεοπόρωσης, μακροχρόνιας χρήσης κορτιζόνης, χρήσης ενδοφλέβιων ναρκωτικών (πχ ηρωίνης) ή αλκοολισμού.

Εικόνα 2 : πόνος στη μέση που συνδυάζεται με μούδιασμα στα πόδια, είναι ένδειξη εξέτασης από Νευροχειρουργό.

Τι χρειάζεται για να διερευνηθεί ένας πόνος στη μέση ;
Η φυσική εξέταση και το ιστορικό, είναι η αρχή για να διερευνηθεί ένα περιστατικό πόνου στη μέση.

Τι περιλαμβάνει η φυσική εξέταση για τον πόνο στη μέση ;
1) η φυσική εξέταση για έναν πόνο στη μέση ξεκινάει από την ίδια τη μέση : παρατηρούμε αν υπάρχουν σημάδια, ουλές που να δηλώνουν παλιά χειρουργική επέμβαση κ.ο.κ. Ελέγχουμε για ευαίσθητα σημεία και μυϊκό σπασμό.
2) μετά ζητάμε από τον ασθενή να επαναλάβει τις κινήσεις της οσφυϊκής μοίρας (κάμψη, έκταση, πλάγιες, στροφή) ως εκεί που του είναι εφικτό.
3) ακολουθεί η εξέταση στη λεκάνη και τα ισχία
4) σειρά έχει μετά η εξέταση στα κάτω άκρα. Ελέγχουμε τους σφυγμούς στις αρτηρίες των ποδιών – ειδικά σε μεγάλης ηλικίας ασθενείς- και την κατάσταση των επιφανειακών φλεβών
5) τέλος, η νευρολογική εξέταση στα πόδια : κινητικότητα, αισθητικότητα και αντανακλαστικά.
* σε ειδικές περιπτώσεις ελέγχουμε την ουρογεννητική περιοχή, πχ αν υποψιαζόμαστε ιππουριδική συνδρομή.

Αν χρειαστούν άλλες εξετάσεις, ποιές μπορεί να είναι αυτές ;
• απλές ακτινογραφίες
μαγνητική τομογραφία
αξονική τομογραφία
νευροφυσιολογικός έλεγχος
• σπανιότερα, σπινθηρογράφημα οστών, αιματολογικές εξετάσεις κ.ο.κ.

Πως αντιμετωπίζεται γενικά ένας πόνος στη μέση ;
• στις περισσότερες περιπτώσεις, η ξεκούραση και μερικά απλά φυσικά μέσα μπορούν να βοηθήσουν. Απαραίτητη είναι εδώ η συμβολή ενός φυσιάτρου ή και φυσικοθεραπευτή
• για τον πόνο μπορούν να χρησιμοποιηθούν ορισμένα φάρμακα
• σε λίγες σχετικά περιπτώσεις, η παραπάνω (συντηρητική) θεραπεία δεν ωφελεί και είναι απαραίτητη η χειρουργική επέμβαση (5-10 % όσων επισκέπτονται το γιατρό για ένα πόνο στη μέση).

Ξεκούραση σημαίνει ότι πρέπει να μείνω στο κρεβάτι ;
Μόνο για λίγες ημέρες. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι, η παραμονή στο κρεβάτι για περισσότερες από 2-3 ημέρες, μάλλον επιδεινώνει παρά θεραπεύει τον πόνο στη μέση.

Αν κάποιος είναι αδύνατο να σηκωθεί από το κρεβάτι, παρά τη συντηρητική θεραπεία, λόγω αφόρητου πόνου ;
Αυτό είναι ένδειξη σοβαρού προβλήματος και πρέπει να εξεταστεί από γιατρό.

Ποιές καταστάσεις αντιμετωπίζονται με χειρουργική επέμβαση ;
Η κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου (οσφυϊκή δισκοκήλη), η οσφυϊκή στένωση, η σπονδυλολίσθηση, τα κατάγματα και οι όγκοι στη σπονδυλική στήλη.

Εικόνα 3 : η οσφυϊκή δισκοκήλη είναι ένα αίτιο του πόνου στη μέση που αντιμετωπίζεται με νευροχειρουργική επέμβαση.

Ποιές χειρουργικές επεμβάσεις υπάρχουν για τις παθήσεις αυτές ;
Ο νευροχειρουργός θα σας προτείνει κι εσείς θα αποφασίσετε ποιά ή ποιές από τις παρακάτω χειρουργικές επεμβάσεις είναι η κατάλληλη για το πρόβλημά σας :

οσφυϊκή μικροδισκεκτομή
οσφυϊκή πεταλεκτομή
οσφυϊκή σπονδυλοδεσία

* σε μία εγχείρηση, είναι πολύ συχνό να συνδυάζονται κάποιες από αυτές τις χειρουργικές επεμβάσεις.

Τι μπορώ να κάνω τις περιόδους που δεν πονάω, για να προλάβω τον πόνο στη μέση και γενικά τις παθήσεις της μέσης ;
• να ασκείστε τακτικά, σε συνεννόηση με το γιατρό σας. Το περπάτημα και το κολύμπι, είναι δύο άριστες ασκήσεις, που δυναμώνουν τη σπονδυλική σας στήλη. Πριν αρχίσετε, ρωτήστε το γιατρό σας ποιές ασκήσεις επιτρέπονται, σε σχέση με άλλα προβλήματα υγείας, όπως οι παθήσεις της καρδιάς.
• ενισχύστε τους μυς που υποστηρίζουν την περιοχή της μέσης (κοιλιακούς και ραχιαίους). Η συνεννόηση με το φυσίατρο είναι απαραίτητη
• σταματήστε το κάπνισμα, ή τουλάχιστον ελαττώστε το
• μείνετε στο σωστό σωματικό βάρος, χάστε τα περιττά κιλά
• βοηθήστε τη σπονδυλική σας στήλη : ρωτήστε το φυσίατρό σας, πως να σηκώνετε βάρη, πως να στέκεστε, σε τι στρώμα και με τι τρόπο να κοιμάστε, πως να κάθεστε στο γραφείο κ.ο.κ.